GesChiedenis

De Turken in het huidige Turkije zijn de afstammelingen van Oghuz-stammen die vanuit Centraal-Azië naar het huidige Turkije zijn getrokken. De eerste grote emigratie van Turken naar Anatolië begon circa 1000 jaar geleden. In 1071 versloeg de Seltsjoekse leider Alp Arslan de Byzantijnse keizer Romanus IV nabij Manzikert, dit resulteerde in de stichting van het sultanaat rond Konya. Ongeveer 200 jaar na de stichting van het Ottomaanse Rijk werd de Turkse hoofdstad verplaatst naar Constantinopel (1453), en begon hun overheersing over een deel van de islamitische en christelijke wereld.

Een zwarte bladzijde in de Turkse geschiedenis is volgens velen de Armeense Genocide tussen 1915 en 1923 die ruim anderhalf miljoen Armenen het leven heeft gekost. De Turkse regering ontkent overigens dat hier van genocide sprake was, het wijt de vele doden aan gewapende conflicten, ziekten en hongersnood gedurende de Eerste Wereldoorlog en de Turkse regering vervolgt schrijvers die over de Armeense Genocide schrijven.

Het moderne Turkije begint met de stichting van de republiek op 29 oktober 1923 (de republiek was al uitgeroepen op 2 januari 1921) op het van het Ottomaanse rijk overgebleven Turkse grondgebied, met Mustafa Kemal Pasja, die later de achternaam Atatürk aan zou nemen, als eerste president. De regering werd gevormd door een vanuit Ankara opererende revolutionaire groep, geleid door Kemal, die de Grieken in west-Turkije had verslagen. Het Verdrag van Lausanne, getekend op 24 juli 1923 met van Turkse zijde Ismet Pasha als onderhandelaar, legde de grenzen van het moderne Turkije vast. Hierna ontplooide Mustafa Kemal zijn visie, het Kemalisme.

ATATURK

De hervormingen van Atatürk
Op 3 maart 1924 werd het ministerie van godsdienstwetgeving afgeschaft, en werden alle scholen onder het gezag van het ministerie van onderwijs geplaatst. Op 20 april van dat jaar werd een nieuwe grondwet goedgekeurd. Gedurende de volgende 10 jaar werd een serie van hervormingen doorgevoerd:

Het Arabische alfabet wordt vervangen door het Latijnse alfabet
Het dragen van een fez, een traditioneel hoofddeksel, werd verboden
Iedereen werd verplicht een achternaam te nemen, te kiezen uit een lijst van "erkende" etnisch-Turkse namen. Mustafa Kemal kreeg zelf (als enige) de naam "Atatürk" (vader der Turken)
Het gebruik van Perzische woorden werd ontmoedigd, ten gunste van uit Centraal-Azië geïmporteerde woorden. Deze maatregel leverde echter weinig succes op; veel officiële documenten uit deze periode zijn om deze reden zeer moeilijk leesbaar
Imams worden door de staat benoemd.

Politiek ten tijde van Atatürk
Fethi Okyar stichtte de liberale partij, doch daar kwamen ook fanatieke religieuze groeperingen op af, en na bloedige onlusten werd de liberale partij in 1930 weer ontbonden, en het zou tot 1945 duren voor Turkije weer een poging tot meerpartijendemocratie deed. In juli 1932 trad Turkije toe tot de Volkenbond.


Na Atatürk
Na Atatürks dood op 10 november 1938 werd hij opgevolgd door Ismet Inönü. Gedurende de Tweede Wereldoorlog sloot Turkije een vredesverdrag met Duitsland, en tot februari 1945 bleef Turkije neutraal. Toen verklaarde het Duitsland en Japan de oorlog, maar dit was slechts een symbolische daad, de Turkse troepen hebben niet aan daadwerkelijke oorlogshandelingen deelgenomen. In hetzelfde jaar trad Turkije toe tot de Verenigde Naties, en in 1952 werd het lid van de NAVO.

In 1950 werd er een hernieuwde start gemaakt met een meerpartijenstelsel, maar in 1960, 1971 en 1980 greep het leger in in de politiek. In 1974 invadeerde en bezette Turkije het noordelijke deel van het eiland Cyprus.

Bron: Wikepedia